" എവിടെ തോറ്റുപോയോ അവിടെ നിന്നും ഞാൻ നിന്നെ ഉയർത്തും "

കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വൈഷ്ണവ തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം. ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ദേവൻ ഗുരുവായൂരപ്പൻ എന്ന പേരിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഭക്തരുടെ ആരാധനാമൂർത്തിയാണ്. ശംഖ്, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്നിവ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ചതുർഭുജ മഹാവിഷ്ണുരൂപമാണ് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ വിഗ്രഹം.

വിഗ്രഹത്തിന്റെ ഉത്ഭവം

ഗുരുവായൂർ മഹാത്മ്യം, നാരായണീയം എന്നിവയിൽ വിവരിക്കുന്ന ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഈ ദിവ്യവിഗ്രഹം മഹാവിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിന് നൽകി. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാവ് അത് പ്രജാപതിയായ സുതപസിനും ഭാര്യയായ പൃഷ്ണിക്കും ഉപാസനയ്ക്കായി നൽകി.

ഭഗവാനെ പുത്രനായി ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ അവർ ഈ വിഗ്രഹത്തെ ദീർഘകാലം ആരാധിച്ചു. അവരുടെ ഭക്തിയിൽ പ്രസാദിച്ച മഹാവിഷ്ണു മൂന്ന് ജന്മങ്ങളിൽ അവരുടെ പുത്രനായി അവതരിച്ചു. ആദ്യ ജന്മത്തിൽ പൃഷ്ണിഗർഭൻ, രണ്ടാം ജന്മത്തിൽ വാമനൻ (കശ്യപന്റെയും അദിതിയുടെയും പുത്രനായി), മൂന്നാം ജന്മത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ (വസുദേവന്റെയും ദേവകിയുടെയും പുത്രനായി).

ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേക്ക്

ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അവതാരലീല അവസാനിക്കാറായപ്പോൾ ദ്വാരക സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുമെന്ന് അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞിരുന്നു. അതിനാൽ ഈ ദിവ്യവിഗ്രഹം സുരക്ഷിതമായ ഒരു പുണ്യസ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ ഭക്തനായ ഉദ്ധവനോട് നിർദേശിച്ചു.

ഉദ്ധവന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം ദേവഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ചേർന്ന് ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവന്നു. അവർ കേരളത്തിലെ ഒരു വിശുദ്ധസ്ഥാനത്തെത്തിയപ്പോൾ അവിടെ ശിവനും പാർവതിയും തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഇഷ്ടമറിഞ്ഞ ശിവൻ ആ സ്ഥലം ബൃഹസ്പതിക്കും വായുദേവനും വിട്ടുകൊടുത്ത് സമീപത്തുള്ള മമ്മിയൂരിലേക്ക് മാറിയെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. തുടർന്ന് ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും ചേർന്ന് അവിടെ ദിവ്യവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

"ഗുരുവായൂർ" എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം

വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ഗുരു (ബൃഹസ്പതി)യും വായുവും ചേർന്നതിനാലാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് "ഗുരുവായൂർ" എന്ന പേര് ലഭിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട ദേവൻ പിന്നീട് ഗുരുവായൂരപ്പൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.

ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം

ഗുരുവായൂരപ്പനെ ഭക്തിപൂർവം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവർക്ക് മനഃശാന്തി, ആരോഗ്യസൗഖ്യം, ഐശ്വര്യം, സന്താനഭാഗ്യം, ആത്മീയ ഉന്നതി എന്നിവ ലഭിക്കുമെന്നാണ് തലമുറകളായി ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.